Sprawy karne / List żelazny
W dzisiejszych czasach, kiedy coraz wiÄ™cej Polaków przebywa na emigracji, coraz wiÄ™ksze znaczenie zyskuje trochÄ™ już zapomniana instytucja tzw. „listu żelaznego”. W dalszej części artykuÅ‚u postaram siÄ™ odpowiedzieć na pytania czym jest list żelazny, jakie sÄ… korzyÅ›ci z jego stosowania i w jakich przypadkach można skorzystać z jego dobrodziejstwa.
List żelazny jest instytucjÄ… prawa karnego, która pozwala oskarżonemu na przebywanie na wolnoÅ›ci aż do prawomocnego ukoÅ„czenia postÄ™powania karnego, jeżeli speÅ‚ni przewidziane w ustawie warunki.
Zgodnie z art. 282 kodeksu postępowania karnego list żelazny zapewnia oskarżonemu pozostawanie na wolności aż do prawomocnego ukończenia postępowania, jeżeli oskarżony:
-
będzie się stawiał w oznaczonym terminie na wezwanie sądu, a w postępowaniu przygotowawczym - także na wezwanie prokuratora;
-
nie będzie się wydalał bez pozwolenia sądu z obranego miejsca pobytu w kraju;
-
nie bÄ™dzie nakÅ‚aniaÅ‚ do faÅ‚szywych zeznaÅ„ lub wyjaÅ›nieÅ„ albo w inny bezprawny sposób staraÅ‚ siÄ™ utrudniać postÄ™powanie karne.
Osoba wobec, której wydano list żelazny nie może zostać nie tylko tymczasowo aresztowana, ale również nie można jej pozbawić wolnoÅ›ci w żadnej innej formie, np. nie może być zatrzymana celem przymusowego doprowadzenia.
Uwaga! List żelazny zapewnia oskarżonemu pozostawanie na wolnoÅ›ci jedynie w zwiÄ…zku z postÄ™powaniem, w którym go wydano, zatem jego wydanie nie stoi na przeszkodzie aresztowaniu oskarżonego do innej sprawy.
Wobec kogo może być zastosowany list żelazny?
List żelazny może być zastosowany w ściśle określonych warunkach, tj.:
-
może zostać wydany jedynie wobec oskarżonego, tj. osoby wobec której zostaÅ‚ skierowany akt oskarżenia do sÄ…du, natomiast nie zapadÅ‚ wobec niej jeszcze prawomocny wyrok;
-
oskarżony musi przebywać za granicą;
-
oskarżony musi złożyć oświadczenie, że stawi się do sądu lub do prokuratora w oznaczonym terminie pod warunkiem odpowiadania z wolnej stopy.
Uwaga! List żelazny może być zastosowany jedynie wobec oskarżonego, tj. wobec osoby wobec której nie zapadÅ‚ jeszcze prawomocny wyrok. Wobec osoby skazanej poszukiwanej celem wykonania kary list żelazny nie bÄ™dzie miaÅ‚ zastosowania.
Gdzie złożyć wniosek o wydanie listu żelaznego?
Wniosek należy złożyć do właściwego miejscowo Sądu Okręgowego.
Czy list żelazny może zostać odwołany?
Tak – w razie nieusprawiedliwionego niestawienia siÄ™ oskarżonego na wezwanie lub naruszenia innych warunków wydania listu wÅ‚aÅ›ciwy miejscowo sÄ…d okrÄ™gowy orzeka o odwoÅ‚aniu listu żelaznego .
Uwaga! Na postanowienie o odwoÅ‚aniu listu żelaznego przysÅ‚uguje zażalenie, które skÅ‚ada siÄ™ do SÄ…du Apelacyjnego za poÅ›rednictwem SÄ…du OkrÄ™gowego, który orzekÅ‚ o odwoÅ‚aniu listu żelaznego.